{ "cells": [ { "cell_type": "markdown", "id": "ded8d82e", "metadata": { "origin_pos": 0 }, "source": [ "# 残差网络(ResNet)\n", ":label:`sec_resnet`\n", "\n", "随着我们设计越来越深的网络,深刻理解“新添加的层如何提升神经网络的性能”变得至关重要。更重要的是设计网络的能力,在这种网络中,添加层会使网络更具表现力,\n", "为了取得质的突破,我们需要一些数学基础知识。\n", "\n", "## 函数类\n", "\n", "首先,假设有一类特定的神经网络架构$\\mathcal{F}$,它包括学习速率和其他超参数设置。\n", "对于所有$f \\in \\mathcal{F}$,存在一些参数集(例如权重和偏置),这些参数可以通过在合适的数据集上进行训练而获得。\n", "现在假设$f^*$是我们真正想要找到的函数,如果是$f^* \\in \\mathcal{F}$,那我们可以轻而易举的训练得到它,但通常我们不会那么幸运。\n", "相反,我们将尝试找到一个函数$f^*_\\mathcal{F}$,这是我们在$\\mathcal{F}$中的最佳选择。\n", "例如,给定一个具有$\\mathbf{X}$特性和$\\mathbf{y}$标签的数据集,我们可以尝试通过解决以下优化问题来找到它:\n", "\n", "$$f^*_\\mathcal{F} := \\mathop{\\mathrm{argmin}}_f L(\\mathbf{X}, \\mathbf{y}, f) \\text{ subject to } f \\in \\mathcal{F}.$$\n", "\n", "那么,怎样得到更近似真正$f^*$的函数呢?\n", "唯一合理的可能性是,我们需要设计一个更强大的架构$\\mathcal{F}'$。\n", "换句话说,我们预计$f^*_{\\mathcal{F}'}$比$f^*_{\\mathcal{F}}$“更近似”。\n", "然而,如果$\\mathcal{F} \\not\\subseteq \\mathcal{F}'$,则无法保证新的体系“更近似”。\n", "事实上,$f^*_{\\mathcal{F}'}$可能更糟:\n", "如 :numref:`fig_functionclasses`所示,对于非嵌套函数(non-nested function)类,较复杂的函数类并不总是向“真”函数$f^*$靠拢(复杂度由$\\mathcal{F}_1$向$\\mathcal{F}_6$递增)。\n", "在 :numref:`fig_functionclasses`的左边,虽然$\\mathcal{F}_3$比$\\mathcal{F}_1$更接近$f^*$,但$\\mathcal{F}_6$却离的更远了。\n", "相反对于 :numref:`fig_functionclasses`右侧的嵌套函数(nested function)类$\\mathcal{F}_1 \\subseteq \\ldots \\subseteq \\mathcal{F}_6$,我们可以避免上述问题。\n", "\n", "![对于非嵌套函数类,较复杂(由较大区域表示)的函数类不能保证更接近“真”函数( $f^*$ )。这种现象在嵌套函数类中不会发生。](../img/functionclasses.svg)\n", ":label:`fig_functionclasses`\n", "\n", "因此,只有当较复杂的函数类包含较小的函数类时,我们才能确保提高它们的性能。\n", "对于深度神经网络,如果我们能将新添加的层训练成*恒等映射*(identity function)$f(\\mathbf{x}) = \\mathbf{x}$,新模型和原模型将同样有效。\n", "同时,由于新模型可能得出更优的解来拟合训练数据集,因此添加层似乎更容易降低训练误差。\n", "\n", "针对这一问题,何恺明等人提出了*残差网络*(ResNet) :cite:`He.Zhang.Ren.ea.2016`。\n", "它在2015年的ImageNet图像识别挑战赛夺魁,并深刻影响了后来的深度神经网络的设计。\n", "残差网络的核心思想是:每个附加层都应该更容易地包含原始函数作为其元素之一。\n", "于是,*残差块*(residual blocks)便诞生了,这个设计对如何建立深层神经网络产生了深远的影响。\n", "凭借它,ResNet赢得了2015年ImageNet大规模视觉识别挑战赛。\n", "\n", "## (**残差块**)\n", "\n", "让我们聚焦于神经网络局部:如图 :numref:`fig_residual_block`所示,假设我们的原始输入为$x$,而希望学出的理想映射为$f(\\mathbf{x})$(作为 :numref:`fig_residual_block`上方激活函数的输入)。\n", " :numref:`fig_residual_block`左图虚线框中的部分需要直接拟合出该映射$f(\\mathbf{x})$,而右图虚线框中的部分则需要拟合出残差映射$f(\\mathbf{x}) - \\mathbf{x}$。\n", "残差映射在现实中往往更容易优化。\n", "以本节开头提到的恒等映射作为我们希望学出的理想映射$f(\\mathbf{x})$,我们只需将 :numref:`fig_residual_block`中右图虚线框内上方的加权运算(如仿射)的权重和偏置参数设成0,那么$f(\\mathbf{x})$即为恒等映射。\n", "实际中,当理想映射$f(\\mathbf{x})$极接近于恒等映射时,残差映射也易于捕捉恒等映射的细微波动。\n", " :numref:`fig_residual_block`右图是ResNet的基础架构--*残差块*(residual block)。\n", "在残差块中,输入可通过跨层数据线路更快地向前传播。\n", "\n", "![一个正常块(左图)和一个残差块(右图)。](../img/residual-block.svg)\n", ":label:`fig_residual_block`\n", "\n", "ResNet沿用了VGG完整的$3\\times 3$卷积层设计。\n", "残差块里首先有2个有相同输出通道数的$3\\times 3$卷积层。\n", "每个卷积层后接一个批量规范化层和ReLU激活函数。\n", "然后我们通过跨层数据通路,跳过这2个卷积运算,将输入直接加在最后的ReLU激活函数前。\n", "这样的设计要求2个卷积层的输出与输入形状一样,从而使它们可以相加。\n", "如果想改变通道数,就需要引入一个额外的$1\\times 1$卷积层来将输入变换成需要的形状后再做相加运算。\n", "残差块的实现如下:\n" ] }, { "cell_type": "code", "execution_count": 1, "id": "de076347", "metadata": { "execution": { "iopub.execute_input": "2023-08-18T07:23:09.985121Z", "iopub.status.busy": "2023-08-18T07:23:09.984259Z", "iopub.status.idle": "2023-08-18T07:23:13.061925Z", "shell.execute_reply": "2023-08-18T07:23:13.061035Z" }, "origin_pos": 2, "tab": [ "pytorch" ] }, "outputs": [], "source": [ "import torch\n", "from torch import nn\n", "from torch.nn import functional as F\n", "from d2l import torch as d2l\n", "\n", "\n", "class Residual(nn.Module): #@save\n", " def __init__(self, input_channels, num_channels,\n", " use_1x1conv=False, strides=1):\n", " super().__init__()\n", " self.conv1 = nn.Conv2d(input_channels, num_channels,\n", " kernel_size=3, padding=1, stride=strides)\n", " self.conv2 = nn.Conv2d(num_channels, num_channels,\n", " kernel_size=3, padding=1)\n", " if use_1x1conv:\n", " self.conv3 = nn.Conv2d(input_channels, num_channels,\n", " kernel_size=1, stride=strides)\n", " else:\n", " self.conv3 = None\n", " self.bn1 = nn.BatchNorm2d(num_channels)\n", " self.bn2 = nn.BatchNorm2d(num_channels)\n", "\n", " def forward(self, X):\n", " Y = F.relu(self.bn1(self.conv1(X)))\n", " Y = self.bn2(self.conv2(Y))\n", " if self.conv3:\n", " X = self.conv3(X)\n", " Y += X\n", " return F.relu(Y)" ] }, { "cell_type": "markdown", "id": "800b1b46", "metadata": { "origin_pos": 5 }, "source": [ "如 :numref:`fig_resnet_block`所示,此代码生成两种类型的网络:\n", "一种是当`use_1x1conv=False`时,应用ReLU非线性函数之前,将输入添加到输出。\n", "另一种是当`use_1x1conv=True`时,添加通过$1 \\times 1$卷积调整通道和分辨率。\n", "\n", "![包含以及不包含 $1 \\times 1$ 卷积层的残差块。](../img/resnet-block.svg)\n", ":label:`fig_resnet_block`\n", "\n", "下面我们来查看[**输入和输出形状一致**]的情况。\n" ] }, { "cell_type": "code", "execution_count": 2, "id": "af9ca1b9", "metadata": { "execution": { "iopub.execute_input": "2023-08-18T07:23:13.066634Z", "iopub.status.busy": "2023-08-18T07:23:13.065953Z", "iopub.status.idle": "2023-08-18T07:23:13.103556Z", "shell.execute_reply": "2023-08-18T07:23:13.102121Z" }, "origin_pos": 7, "tab": [ "pytorch" ] }, "outputs": [ { "data": { "text/plain": [ "torch.Size([4, 3, 6, 6])" ] }, "execution_count": 2, "metadata": {}, "output_type": "execute_result" } ], "source": [ "blk = Residual(3,3)\n", "X = torch.rand(4, 3, 6, 6)\n", "Y = blk(X)\n", "Y.shape" ] }, { "cell_type": "markdown", "id": "419b9a4a", "metadata": { "origin_pos": 10 }, "source": [ "我们也可以在[**增加输出通道数的同时,减半输出的高和宽**]。\n" ] }, { "cell_type": "code", "execution_count": 3, "id": "e9a01bd0", "metadata": { "execution": { "iopub.execute_input": "2023-08-18T07:23:13.108447Z", "iopub.status.busy": "2023-08-18T07:23:13.107641Z", "iopub.status.idle": "2023-08-18T07:23:13.127450Z", "shell.execute_reply": "2023-08-18T07:23:13.126006Z" }, "origin_pos": 12, "tab": [ "pytorch" ] }, "outputs": [ { "data": { "text/plain": [ "torch.Size([4, 6, 3, 3])" ] }, "execution_count": 3, "metadata": {}, "output_type": "execute_result" } ], "source": [ "blk = Residual(3,6, use_1x1conv=True, strides=2)\n", "blk(X).shape" ] }, { "cell_type": "markdown", "id": "a77a7e4f", "metadata": { "origin_pos": 15 }, "source": [ "## [**ResNet模型**]\n", "\n", "ResNet的前两层跟之前介绍的GoogLeNet中的一样:\n", "在输出通道数为64、步幅为2的$7 \\times 7$卷积层后,接步幅为2的$3 \\times 3$的最大汇聚层。\n", "不同之处在于ResNet每个卷积层后增加了批量规范化层。\n" ] }, { "cell_type": "code", "execution_count": 4, "id": "e4fe2ed6", "metadata": { "execution": { "iopub.execute_input": "2023-08-18T07:23:13.134088Z", "iopub.status.busy": "2023-08-18T07:23:13.133092Z", "iopub.status.idle": "2023-08-18T07:23:13.141355Z", "shell.execute_reply": "2023-08-18T07:23:13.140086Z" }, "origin_pos": 17, "tab": [ "pytorch" ] }, "outputs": [], "source": [ "b1 = nn.Sequential(nn.Conv2d(1, 64, kernel_size=7, stride=2, padding=3),\n", " nn.BatchNorm2d(64), nn.ReLU(),\n", " nn.MaxPool2d(kernel_size=3, stride=2, padding=1))" ] }, { "cell_type": "markdown", "id": "4c0dcc5c", "metadata": { "origin_pos": 20 }, "source": [ "GoogLeNet在后面接了4个由Inception块组成的模块。\n", "ResNet则使用4个由残差块组成的模块,每个模块使用若干个同样输出通道数的残差块。\n", "第一个模块的通道数同输入通道数一致。\n", "由于之前已经使用了步幅为2的最大汇聚层,所以无须减小高和宽。\n", "之后的每个模块在第一个残差块里将上一个模块的通道数翻倍,并将高和宽减半。\n", "\n", "下面我们来实现这个模块。注意,我们对第一个模块做了特别处理。\n" ] }, { "cell_type": "code", "execution_count": 5, "id": "748cfd51", "metadata": { "execution": { "iopub.execute_input": "2023-08-18T07:23:13.146374Z", "iopub.status.busy": "2023-08-18T07:23:13.145731Z", "iopub.status.idle": "2023-08-18T07:23:13.152040Z", "shell.execute_reply": "2023-08-18T07:23:13.150742Z" }, "origin_pos": 22, "tab": [ "pytorch" ] }, "outputs": [], "source": [ "def resnet_block(input_channels, num_channels, num_residuals,\n", " first_block=False):\n", " blk = []\n", " for i in range(num_residuals):\n", " if i == 0 and not first_block:\n", " blk.append(Residual(input_channels, num_channels,\n", " use_1x1conv=True, strides=2))\n", " else:\n", " blk.append(Residual(num_channels, num_channels))\n", " return blk" ] }, { "cell_type": "markdown", "id": "3351bfea", "metadata": { "origin_pos": 25 }, "source": [ "接着在ResNet加入所有残差块,这里每个模块使用2个残差块。\n" ] }, { "cell_type": "code", "execution_count": 6, "id": "cbb6978f", "metadata": { "execution": { "iopub.execute_input": "2023-08-18T07:23:13.157627Z", "iopub.status.busy": "2023-08-18T07:23:13.156822Z", "iopub.status.idle": "2023-08-18T07:23:13.350496Z", "shell.execute_reply": "2023-08-18T07:23:13.349272Z" }, "origin_pos": 27, "tab": [ "pytorch" ] }, "outputs": [], "source": [ "b2 = nn.Sequential(*resnet_block(64, 64, 2, first_block=True))\n", "b3 = nn.Sequential(*resnet_block(64, 128, 2))\n", "b4 = nn.Sequential(*resnet_block(128, 256, 2))\n", "b5 = nn.Sequential(*resnet_block(256, 512, 2))" ] }, { "cell_type": "markdown", "id": "badd44e1", "metadata": { "origin_pos": 29 }, "source": [ "最后,与GoogLeNet一样,在ResNet中加入全局平均汇聚层,以及全连接层输出。\n" ] }, { "cell_type": "code", "execution_count": 7, "id": "2e587937", "metadata": { "execution": { "iopub.execute_input": "2023-08-18T07:23:13.355546Z", "iopub.status.busy": "2023-08-18T07:23:13.354729Z", "iopub.status.idle": "2023-08-18T07:23:13.361543Z", "shell.execute_reply": "2023-08-18T07:23:13.360406Z" }, "origin_pos": 31, "tab": [ "pytorch" ] }, "outputs": [], "source": [ "net = nn.Sequential(b1, b2, b3, b4, b5,\n", " nn.AdaptiveAvgPool2d((1,1)),\n", " nn.Flatten(), nn.Linear(512, 10))" ] }, { "cell_type": "markdown", "id": "62731b56", "metadata": { "origin_pos": 34 }, "source": [ "每个模块有4个卷积层(不包括恒等映射的$1\\times 1$卷积层)。\n", "加上第一个$7\\times 7$卷积层和最后一个全连接层,共有18层。\n", "因此,这种模型通常被称为ResNet-18。\n", "通过配置不同的通道数和模块里的残差块数可以得到不同的ResNet模型,例如更深的含152层的ResNet-152。\n", "虽然ResNet的主体架构跟GoogLeNet类似,但ResNet架构更简单,修改也更方便。这些因素都导致了ResNet迅速被广泛使用。\n", " :numref:`fig_resnet18`描述了完整的ResNet-18。\n", "\n", "![ResNet-18 架构](../img/resnet18.svg)\n", ":label:`fig_resnet18`\n", "\n", "在训练ResNet之前,让我们[**观察一下ResNet中不同模块的输入形状是如何变化的**]。\n", "在之前所有架构中,分辨率降低,通道数量增加,直到全局平均汇聚层聚集所有特征。\n" ] }, { "cell_type": "code", "execution_count": 8, "id": "3ea90646", "metadata": { "execution": { "iopub.execute_input": "2023-08-18T07:23:13.365946Z", "iopub.status.busy": "2023-08-18T07:23:13.365075Z", "iopub.status.idle": "2023-08-18T07:23:13.416010Z", "shell.execute_reply": "2023-08-18T07:23:13.414636Z" }, "origin_pos": 36, "tab": [ "pytorch" ] }, "outputs": [ { "name": "stdout", "output_type": "stream", "text": [ "Sequential output shape:\t torch.Size([1, 64, 56, 56])\n", "Sequential output shape:\t torch.Size([1, 64, 56, 56])\n", "Sequential output shape:\t torch.Size([1, 128, 28, 28])\n", "Sequential output shape:\t torch.Size([1, 256, 14, 14])\n", "Sequential output shape:\t torch.Size([1, 512, 7, 7])\n", "AdaptiveAvgPool2d output shape:\t torch.Size([1, 512, 1, 1])\n", "Flatten output shape:\t torch.Size([1, 512])\n", "Linear output shape:\t torch.Size([1, 10])\n" ] } ], "source": [ "X = torch.rand(size=(1, 1, 224, 224))\n", "for layer in net:\n", " X = layer(X)\n", " print(layer.__class__.__name__,'output shape:\\t', X.shape)" ] }, { "cell_type": "markdown", "id": "40bb0cca", "metadata": { "origin_pos": 39 }, "source": [ "## [**训练模型**]\n", "\n", "同之前一样,我们在Fashion-MNIST数据集上训练ResNet。\n" ] }, { "cell_type": "code", "execution_count": 9, "id": "e8e65fec", "metadata": { "execution": { "iopub.execute_input": "2023-08-18T07:23:13.421685Z", "iopub.status.busy": "2023-08-18T07:23:13.420709Z", "iopub.status.idle": "2023-08-18T07:25:49.093828Z", "shell.execute_reply": "2023-08-18T07:25:49.092826Z" }, "origin_pos": 40, "tab": [ "pytorch" ] }, "outputs": [ { "name": "stdout", "output_type": "stream", "text": [ "loss 0.012, train acc 0.997, test acc 0.893\n", "5032.7 examples/sec on cuda:0\n" ] }, { "data": { "image/svg+xml": [ "\n", "\n", "\n", " \n", " \n", " \n", " \n", " 2023-08-18T07:25:49.041450\n", " image/svg+xml\n", " \n", " \n", " Matplotlib v3.5.1, https://matplotlib.org/\n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", " \n", "\n" ], "text/plain": [ "
" ] }, "metadata": { "needs_background": "light" }, "output_type": "display_data" } ], "source": [ "lr, num_epochs, batch_size = 0.05, 10, 256\n", "train_iter, test_iter = d2l.load_data_fashion_mnist(batch_size, resize=96)\n", "d2l.train_ch6(net, train_iter, test_iter, num_epochs, lr, d2l.try_gpu())" ] }, { "cell_type": "markdown", "id": "17f638fb", "metadata": { "origin_pos": 41 }, "source": [ "## 小结\n", "\n", "* 学习嵌套函数(nested function)是训练神经网络的理想情况。在深层神经网络中,学习另一层作为恒等映射(identity function)较容易(尽管这是一个极端情况)。\n", "* 残差映射可以更容易地学习同一函数,例如将权重层中的参数近似为零。\n", "* 利用残差块(residual blocks)可以训练出一个有效的深层神经网络:输入可以通过层间的残余连接更快地向前传播。\n", "* 残差网络(ResNet)对随后的深层神经网络设计产生了深远影响。\n", "\n", "## 练习\n", "\n", "1. :numref:`fig_inception`中的Inception块与残差块之间的主要区别是什么?在删除了Inception块中的一些路径之后,它们是如何相互关联的?\n", "1. 参考ResNet论文 :cite:`He.Zhang.Ren.ea.2016`中的表1,以实现不同的变体。\n", "1. 对于更深层次的网络,ResNet引入了“bottleneck”架构来降低模型复杂性。请试着去实现它。\n", "1. 在ResNet的后续版本中,作者将“卷积层、批量规范化层和激活层”架构更改为“批量规范化层、激活层和卷积层”架构。请尝试做这个改进。详见 :cite:`He.Zhang.Ren.ea.2016*1`中的图1。\n", "1. 为什么即使函数类是嵌套的,我们仍然要限制增加函数的复杂性呢?\n" ] }, { "cell_type": "markdown", "id": "8af86e79", "metadata": { "origin_pos": 43, "tab": [ "pytorch" ] }, "source": [ "[Discussions](https://discuss.d2l.ai/t/1877)\n" ] } ], "metadata": { "language_info": { "name": "python" }, "required_libs": [] }, "nbformat": 4, "nbformat_minor": 5 }